Rus tilshunosligi

Kononova Irina Yuryevna

10.00.04 ‒ Yevropa, Amerika va Avstraliya xalqlari tili va adabiyoti

Вставные конструкции как субъектно-экспрессивная форма синтаксиса в художественной прозе М. Цветаевой

Tadqiqotnatijalariningilmiy ahamiyati kiritma konstruksiyalarning har xil turlarini tahlil qilish uchun yaroqli nazariy vositalarni ishlab chiqish, shuningdek, kiritma konstruksiyalarni mohiyat, fenomenologik jihatdan konseptual tavsiflash bilan izohlanadi. Amalga oshirilgan tadqiqot kiritma konstruksiyalarning tabiati va, umuman, subyekt-ekspressiv sintaksis hodisalari haqidagi nazariy bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirishga yordam beradi.

Shukurova Madina Abduraimovna

13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi

Персонализация образования в контексте актуальных тенденций современной образовательной сферы. (На материале электронных платформ адаптивных технологий обучения)

Ilmiy ish elektron axborot muhitining texnik imkoniyatlari tufayli ta’lim jarayonida yangi turtki olgan shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim sohasidagi tadqiqotlarga bag‘ishlangan. Qisqa vaqt ichida an’anaviy ta’lim asoslarini saqlab qolgan holda shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim yo‘nalishi yangi bosqichgako‘tarildi, pedagogika oldiga bir qator yangi vazifalarni qo‘ydi, ularning yechimi har doim ham ilgari ishlatilgan tadqiqot usullari va uslublari sohasida yotmaydi. Buning sababi shundaki, zamonaviy shaxsiylashtirilgan o‘qitish tizimini yaratish faqat elektron axborot-kommunikatsiya maydoni chegaralarida, buning uchun mo‘ljallangan texnik vositalardan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin. O‘qitishni individuallashtirishga yangicha yondashuvning bunday o‘ziga xosligi uni o‘rganishga notrivial yondashuvni va ulardan foydalanish metodikasini ularning tarkibiy asoslarini qamrab oluvchi qandaydir umumiy modellar doirasida mumkin bo‘lgan tizimlashtirishni talab qildi.

Yunusova Malohat To‘raboyevna

13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi

Методика формирования речевых навыков у преподавателей общеобразовательной школы с узбекско-русским билингвизмом 

Globallashuv va tillar integratsiyasi sharoitida, ayniqsa, O‘zbekiston kabi ko‘p tilli mamlakatlarda bilingvizmning rivojlanishi muhim jihat hisoblanadi. O‘quvchilarda nutqiy ko‘nikmalarni shakllantirishda o‘zbek va rus tillarini biladigan o‘qituvchilar asosiy rol o‘ynaydi.

Ko‘p tillilik sharoitida umumta’lim maktablari o‘qituvchilarida nutqiy ko‘nikmalarni shakllantirish metodikasi, ayniqsa, o‘zbek-rus bilingvizmi sharoitida alohida ahamiyat kasb etadi. Bilingvizm insonning ikki tilda so‘zlasha olishi hodisasi bo‘lib, uning rivojlanishi zamonaviy ta’lim jarayonida tobora dolzarb bo‘lib bormoqda.

Ushbu ilmiy tadqiqotda o‘qituvchilarning til kompetensiyasini takomillashtirishga qaratilgan bir qator metodik yondashuvlar, shuningdek, o‘quv jarayoniga bilingval ta’limni joriy etishning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqilgan.

Ta’lim yo‘nalishlari

60111700 – Chet tilli guruhlarda rus tili
        Yo‘nalish rus tilini ona tili bo‘lmaganlar uchun o‘qitish sohasida yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashga qaratilgan. Talabalar ko‘p tilli muhitda zamonaviy o‘qitish metodikalarini o‘zlashtiradilar, madaniyatlararo muloqot xususiyatlarini o‘rganadilar, interaktiv ta’lim resurslari va raqamli o‘quv materiallarini ishlab chiqish ko‘nikmalarini shakllantiradilar.
Yo‘nalish bitiruvchilari umumta’lim maktablari, akademik litseylar, kasb-hunar kollejlari va til tayyorlash markazlarida muvaffaqiyatli faoliyat olib boradilar.

60110800 – Ona tili va adabiyot: rus tili va adabiyot
Ta’lim dasturi fundamental filologik tayyorgarlikka qaratilgan bo‘lib, rus tili tizimi, adabiyot tarixi va nazariyasi hamda til va adabiyot fanlarini o‘qitish metodikasini chuqur o‘rganishni o‘z ichiga oladi.
Maxsus e’tibor analitik ko‘nikmalarni shakllantirishga, tadqiqot madaniyatini rivojlantirishga va professional pedagogik kompetentsiyani oshirishga qaratilgan.
Bitiruvchilar ta’lim, ilmiy-tadqiqot, madaniy-ma’rifiy va tahririy faoliyat sohalarida ishlashlari mumkin.

O‘qitiladigan fanlar ro‘yxati:

• Zamonaviy rus tili va tilshunoslik asoslari – fonetika, leksikologiya, morfologiya, sintaksis va asosiy lingvistik tushunchalarni tizimli o‘rganish.

• Rus tili stilistikasi – funksional uslublar, ifodaviy vositalar va matnning nutqiy tashkiloti xususiyatlari.

• Retorika – samarali og‘zaki va yozma muloqot nazariyasi va amaliyoti.

• Rus tilini o‘qitish metodikasi – zamonaviy ta’lim texnologiyalari, o‘qitish usullari va shakllari.

• Sotsiolingvistika – tilning jamiyat tizimidagi o‘rni, til siyosati va til vaziyati.

• Rus tilini o‘qitishda interaktiv o‘quv materiallarini loyihalash – raqamli ta’lim resurslarini yaratish va innovatsion platformalardan foydalanish.

• Umumiy tilshunoslik – lingvistikaning nazariy asoslari, tilshunoslik oqimlar tarixi.

• Lingvostranovedenie – til madaniyatni aks ettiruvchi vosita sifatida, milliy-madaniy xulq-atvor xususiyatlari.

• Badiiy matnning lingvistik tahlili – adabiy asar strukturasini, semantikasini va stilistikasini tahlil qilish usullari.

          Materiallarni ko‘rish: rus tilshunosligi kafedrasining sillabuslari

Iqtidorli talabalar bilan ishlash kafedraning ta’lim va ilmiy faoliyatidagi ustuvor yo‘nalishlardan biridir. Bu faoliyat talabalarining intellektual va ijodiy salohiyatini aniqlash, rivojlantirish va qo‘llab-quvvatlash, tadqiqot kompetentsiyalarini shakllantirish, shuningdek, ularning akademik va professional faolligini rag‘batlantirishga qaratilgan.

Ushbu faoliyat doirasida individual ta’lim yo‘nalishlari, ilmiy maslahatlar, talabalarni tadqiqot loyihalariga jalb etish, turli darajadagi olimpiadalar, konferensiyalar va tanlovlarga tayyorlash qo‘llaniladi. Maxsus e’tibor tanqidiy fikrlash, ilmiy tahlil ko‘nikmalari va tadqiqot natijalarini ommaviy taqdim etish qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan.

Intellektual muhitni yaratish va iste’dodli yoshlarni birlashtirish maqsadida Akademiya tarkibida profil klub va to‘garaklar faoliyat yuritadi:

«Изучаем русскую культуру» – rahbar Shagieva N. F.
Klub rus madaniyatining tarixi, an’analari va ma’naviy qadriyatlarini chuqur o‘rganishga, madaniyatlararo kompetentsiyani rivojlantirishga, mavzuga oid uchrashuvlar, davra suhbatlari va ijodiy tadbirlar tashkil etishga qaratilgan.

«Smart Learning Club» – Rahbar Shukurova M. A.
Klub faoliyati innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etishga, talabalarni mustaqil o‘rganish, loyiha faoliyati va raqamli savodxonlik ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan.

Kafedra xalqaro ilmiy-ta’limiy aloqalarni faol rivojlantirmoqda, asosiy hamkorlaridan biri – M. Auezov nomidagi Janubiy Qozog‘iston Universiteti (Shimkent, Qozog‘iston Respublikasi).

Hamkorlik quyidagi yo‘nalishlarga qaratilgan:

• ta’lim jarayonining sifatini oshirish;

• qo‘shma ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish;

• o‘qituvchilar va talabalar akademik mobilligi;

• ilg‘or pedagogik tajriba almashinuvi;

• xalqaro konferensiya va loyihalarda ishtirok etish.

    Xalqaro konferensiyalarda ishtirok:

• 2024 yil 31 oktyabr – 2 noyabr
  Kafedra o‘qituvchilari Xamidullayeva G.A. va Shukurova M.A. M. Auezov nomidagi JKUda bo‘lib o‘tgan «Zamonaviy ommaviy axborot vositalarida til va diskurs» xalqaro ilmiy konferensiyasida ishtirok etdilar.

• 2025 yil 27 – 28 mart
  Kafedra o‘qituvchilari Xamidullayeva G.A. va Shukurova M.A. M. Auezov nomidagi JKUda o‘tkazilgan «Zamonaviy oliy ta’lim muassasalari va maktablarda innovatsion ta’lim texnologiyalari» xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasida ishtirok etdilar.

Xalqaro ilmiy tadbirlarda ishtirok etish akademik aloqalarni kengaytirishga, ilmiy natijalarni almashishga va kafedra ta’lim jarayonida innovatsion metodikalarni joriy etishga xizmat qiladi.

Rus tilshunosligi kafedrasi rus tilini o‘qitish sifatini oshirish, pedagogik tajriba almashish hamda rus tili ona tili bo‘lmagan o‘quvchilar o‘rtasida rus tilini ommalashtirish maqsadida Chirchiq shahri va Toshkent viloyatidagi qator umumta’lim maktablari bilan faol hamkorlik qilib kelmoqda.

Xususan, 2025-yilda Parkent tumanidagi ixtisoslashtirilgan maktab hamda 40-sonli umumta’lim maktabi bilan hamkorlik shartnomasi tuzilib, sheriklik munosabatlari yo‘lga qo‘yildi.

Maktablarga metodik yordam ko‘rsatish doirasida kafedra o‘qituvchilari tomonidan rus tili o‘qituvchilari uchun quyidagi mavzularda mahorat darslari o‘tkazildi:
— “Rus tili darslarida o‘yin texnologiyalari”;
— “RKI (rus tilini chet tili sifatida o‘qitish)ni o‘qitishda madaniyatlararo jihatlar”.

Ko‘pmillatli sinflarda darslarni tashkil etish masalalari bo‘yicha pedagoglarga maslahat berish.

Metodik materiallar va ishlanmalarni taqdim etish.