- Bosh sahifa
- Kafedra
- Umumiy Pedagogika Kafedrasi
Umumiy Pedagogika Kafedrasi
https://youtu.be/XizeKn_8etk Chirchiq davlat pedagogika universitetining 2020-yilda tashkil etilgan Umumiy pedagogika kafedrasi zamonaviy pedagogik fan va innovatsion texnologiyalar asosida malakali mutaxassislarni tayyorlashga bag‘ishlangan. U ta’lim sifatini oshirishga, neyropedagogika kabi sohalardagi ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirishga va xalqaro hamkorlikni kengaytirishga e’tibor qaratadi.
Kafedra haqida
“Umumiy pedagogika” kafedrasi o‘z faoliyatini 2020-yildan boshlagan bo‘lib, u dastlab “Pedagogika” fakulteti tarkibida faoliyat yuritgan “Pedagogika va menejment” kafedrasidan ajralib chiqish natijasida mustaqil tuzilma sifatida tashkil etildi. Institut rektorining 2020-yil 4-yanvardagi buyrug‘i bilan kafedraga “Umumiy pedagogika” nomi berilgan. Bu o‘zgarish nafaqat kafedraning tashkiliy jihatdan mustaqil bo‘lishini, balki pedagogik faoliyatni yanada chuqurlashtirish va zamonaviy ta’lim talablari asosida rivojlantirish imkoniyatini ham yaratdi.
Bugungi kunda “Umumiy pedagogika” kafedrasi pedagogika yo‘nalishining 2-kurs talabalari uchun asosiy mutaxassislik fanlarini o‘qitish bilan birga, institutning barcha ta’lim yo‘nalishlari uchun “Umumiy pedagogika” hamda “Uzluksiz ta’limdagi tendensiyalar” fanlarini ham o‘qitib kelmoqda. Kafedra faoliyatida talabalarning nazariy bilimlarini mustahkamlash, amaliy ko‘nikma va malakalarini rivojlantirish, zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida ularning kasbiy kompetentligini shakllantirish alohida o‘rin egallaydi.
Shuningdek, kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan ta’lim jarayoniga innovatsion yondashuvlar, shaxsga yo‘naltirilgan metodlar va uzluksiz ta’lim tizimidagi xalqaro tajribalarni joriy etishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu esa nafaqat bo‘lajak pedagoglarni zamon talablari darajasida tayyorlashga, balki ta’lim tizimini ilmiy-pedagogik jihatdan yanada boyitishga xizmat qilmoqda. Shu tariqa, “Umumiy pedagogika” kafedrasi universitetning ta’lim-tarbiya jarayonida nazariy va amaliy jihatdan muhim ilmiy-metodik markazlardan biri sifatida shakllanib bormoqda.
Raxmanova Muqaddas Qaxramonovna
Umumiy pedagogika kafedrasi mudiri
- Telefon: +9987991599900
- Elektron pochta m.raxmanova@cspu.uz
Xodjamqulov Umid Negmatovich
Kafedra Professori
- Telefon: +99893 724 64 06
- Elektron pochta u.xodjamqulov@cspi.uz
Raxmatilla Musurmonov
Kafedra Dotsenti
- Telefon: +99890 922 63 91
- Elektron pochta r.musurmanov@cspu.uz
Karimov Ravshanbek Rizomatovich
Kafedra v.b.dotsenti
PhD
- Telefon: +998949342700
- Elektron pochta r.karimov@cspu.uz
Kadirova Xurshida Abduxalilovna
Kafedra Dotsenti
- Telefon: +9987947304084
- Elektron pochta x.kadirova@cspu.uz
Janbayeva Marjan Smatillayevna
Kafedra katta o'qituvchisi
- Telefon: +998946943832
- Elektron pochta m.janbayeva@cspu.uz
Ernazarova Munisxon Jo'raqulovna
Kafedra oʻqituvchisi
- Telefon: +99891 779 38 82
- Elektron pochta m.ernazarova@cspu.uz
Ozoda Abdullayeva
Kafedra o‘qituvchisi
- Telefon: +998717166805
- Elektron pochta abdullayevaozoda1107@gmail.com
Karshiyeva Dilbar Eshpulatovna
Kafedra dotsenti v.b.
p.f.f.d. (PhD)
- Telefon: +998882490886
- Elektron pochta d.karshiyeva1986@gmail.com
Xayrullina Parizod Fargat qizi
Kafedra o‘qituvchisi
- Telefon: +998978780396
- Elektron pochta 1parizod2@gmail.com
Abdalova Sayyara Rustamovna
Kafedra Dotsenti
- Telefon: +998900054488
- Elektron pochta abdalova.sayora@cspi.uz
Ochilova Xursanoy Maxmud qizi
Kafedra dotsenti
pedagogika fanlari bo'yicha falsafa doktori Phd dotsent v.b
- Elektron pochta ochilovaxursanoy@gmail.com
Qaynarova Iqbol Valiyevna
Kafedra o‘qituvchisi
- Telefon: +99891 968 81 40
- Elektron pochta qaynarova.i@cspi.uz
Umumiy pedagogika kafedrasining hamkorlik aloqalari
“Umumiy pedagogika” kafedrasi ta’lim sifatini oshirish, zamonaviy pedagogik metodlarni rivojlantirish hamda maktab o‘quvchilari va kasb-hunar ta’limi o‘quvchilariga qo‘shimcha bilim berish maqsadida mahalliy hamkorlik aloqalarini muntazam ravishda yo‘lga qo‘yib kelmoqda. Shu yo‘nalishda Toshkent viloyati umumta’lim maktablari bilan hamkorlikda o‘quv-tarbiya jarayonini takomillashtirishga qaratilgan loyihalar amalga oshirilmoqda.
Seminarlar va mahorat darslari
Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan maktab va kollej o‘qituvchilari, shuningdek, o‘quvchilar uchun oflayn va onlayn shaklda muntazam seminarlar hamda mahorat darslari tashkil etilmoqda. Ushbu tadbirlar zamonaviy lingvodidaktik yondashuvlarni targ‘ib qilish, xorijiy til o‘qitishning innovatsion metodlarini joriy etish va ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qilmoqda.
Hamkorlikning ahamiyati
Pedagogika fanining samaradorligini oshirish va ta’lim jarayonini takomillashtirishda hamkorlik aloqalari muhim omil hisoblanadi. Umumiy pedagogika sohasida turli ta’lim muassasalari, pedagoglar, tadqiqotchilar va jamoatchilik vakillari bilan o‘zaro tajriba almashish, qo‘shma ilmiy tadqiqotlar olib borish hamda zamonaviy pedagogik yondashuvlarni amaliyotga tatbiq etish kafedraning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir.
Hamkorlik aloqalarining asosiy yo‘nalishlari
Ta’lim muassasalari o‘rtasida tajriba almashish
Maktab, kollej va oliy ta’lim muassasalari bilan tizimli aloqalar yo‘lga qo‘yilgan.
Tajriba almashish jarayonida ilg‘or pedagogik texnologiyalar amaliyotga joriy etilib, ta’lim samaradorligi oshirilmoqda.
Ipak yo‘li innovatsiyalar universiteti bilan hamkorlik
“Pedagogika-psixologiya va umumta’lim fanlari” kafedrasi bilan hamkorlik aloqalari shakllangan.
Professor-o‘qituvchilar muntazam ravishda ilmiy va akademik tajriba almashish dasturlarida ishtirok etib, qo‘shma tadqiqot va ta’lim loyihalarini amalga oshirmoqda.
Janubiy Qozog‘iston universiteti bilan hamkorlik
Universitet bilan ikki tomonlama shartnoma imzolangan.
ChDPU delegatsiyasi Janubiy Qozog‘iston universitetiga tashrif buyurib, hamkorlikni rivojlantirish bo‘yicha samarali uchrashuvlar o‘tkazgan.
Shahrisabz davlat pedagogika instituti bilan hamkorlik
Institutning pedagogika fakulteti bilan hamkorlik doirasida ta’lim sifatini oshirish, ilg‘or pedagogik texnologiyalarni joriy etish va ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish yo‘nalishida hamkorlik qilinmoqda.
“Umumiy pedagogika” kafedrasida individual ta’lim faoliyati yuqori saviyada tashkil etilib, talabalar uchun mustaqil izlanishlar olib borish va ilmiy faoliyatga jalb etish imkoniyatlari kengaytirilgan. Talabalar o‘z ilmiy qiziqishlari asosida ilmiy izlanishlarini boshlash hamda kafedra professor-o‘qituvchilari bilan hamkorlikda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishlari uchun maxsus elektron platforma orqali ariza topshirish tartibi joriy qilingan. Bu esa talabalarning ilmiy faoliyatga erta yo‘naltirilishiga xizmat qiladi.
Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan talabalar va yosh tadqiqotchilarni ilmiy faoliyatga jalb etish maqsadida individual ta’lim muhiti asosida ishlashga yo‘naltirilgan maxsus ilmiy planshetlar ishlab chiqilgan. Ushbu metodik vositalar orqali talabalarning ilmiy izlanish ko‘nikmalari shakllantiriladi, ularning tadqiqot olib borish malakalari mustahkamlanadi va nazariy bilimlar amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtiriladi.
Shuningdek, talabalar o‘z ilmiy maqolalari, kichik hajmli tadqiqot ishlari hamda innovatsion g‘oyalari bilan respublika va xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalarda, grant loyihalarida hamda turli akademik forumlarda ishtirok etish imkoniyatiga ega. Bu jarayon nafaqat ularning ilmiy salohiyatini rivojlantirishga, balki ularda zamonaviy ilmiy hamjamiyatga integratsiyalashuviga ham xizmat qilmoqda.

Ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar
Maqsad va Vazifalar
Kafedraning asosiy missiyasi – zamonaviy pedagogik fan va innovatsion texnologiyalarga asoslangan holda malakali mutaxassislarni tayyorlash, ta’lim sifati va samaradorligini oshirish, ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, jamiyat uchun yetuk pedagoglarni tarbiyalashdan iborat. Asosiy maqsadlarimiz:
- Kasbiy yo‘naltirilgan dasturlar va ilg‘or pedagogik usullar orqali pedagogik ta’lim sifatini oshirish.
- Pedagogika sohasidagi xalqaro hamkorlikni kengaytirish.
- Umumiy pedagogika, neyropedagogika va ta’lim innovatsiyalari bo‘yicha ilmiy markazga aylanish.
- Neyropedagogika va innovatsion ta’lim texnologiyalarini (neyrofidbek, raqamli platformalar va interaktiv metodlar) ta’lim jarayoniga joriy etish.
O‘quv dasturlari Kafedra bakalavriat bosqichi talabalariga Umumiy pedagogika bo‘yicha darslar olib boradi.
- 2-kurs o‘quv dasturlari (60110100 – Pedagogika, 60111000 - Chaqiriqqacha harbiy ta’lim): Umumiy pedagogika, Oila pedagogikasi, Kreativ pedagogika, Pedagogik mahorat, Mutaxassislikka kirish, Milliy tarbiya asoslari, Ijtimoiy pedagogika, Komparavistik pedagogika, Pedagogika nazariyasi va tarixi, Tarbiya fanini o'qitish metodikasi, Uzluksiz ta'limdagi tendensiyalar va zamonaviy yondashuvlar, Xalq pedagogikasi, Yunogogika, Tarbiyaviy faoliyat diagnostikasi va korreksiyasi.
- 3-kurs o‘quv dasturlari (Barcha ta’lim yo‘nalishlari uchun): Umumiy pedagogika.
- Magistratura mutaxassisligi (70610105 – Ta’limda axborot texnologiyalari): Ilmiy seminar, Ilmiy tadqiqot metodologiyasi, Pedagogik kompetentlik, Pedagogik ilmiy tadqiqot metodologiyasi (Neyropedagogika).
Ilmiy-tadqiqot Yo‘nalishlari va Loyihalar Umumiy pedagogika kafedrasi ilmiy-tadqiqot faoliyatida zamonaviy ta’lim talablariga javob beruvchi tadqiqotlar olib borish, milliy va xalqaro ilmiy hamjamiyat bilan hamkorlikni kengaytirish hamda amaliy natijalarga erishishni maqsad qilgan strategik yo‘nalishlarda ish olib bormoqda.

Kafedra mustaqil tadqiqotchilari va o‘qituvchilarining ilmiy-tadqiqot ishlari
Musurmonov Raxmatilla tomonidan “Modernizatsiyalashgan ta’lim sharoitida o‘quv-tarbiya faoliyatini klaster texnologiyalari asosida takomillashtirishning ilmiy-pedagogik asoslari” mavzusida doktorlik (DSc) dissertatsiyasi amalga oshirilgan bo‘lib, tadqiqotning bajarilish darajasi 100 foizni tashkil etadi.
Janbayeva Marjan Simmatillayevna “Bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy mobilligini shakllantirish metodikasi” mavzusida falsafa doktori (PhD) dissertatsiya ishi ustida ilmiy izlanishlar olib borgan va ishning bajarilish darajasi 100 foizga yetkazilgan.
Qaynarova Iqbol Valiyevna tomonidan “Evristik ta’lim texnologiyalari asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘quv-bilish faolligini rivojlantirish mexanizmlari” mavzusida PhD dissertatsiyasi olib borilmoqda bo‘lib, bajarilish darajasi 90 foizni tashkil etadi.
Enazarova Munisxon Jo‘raqulovna “Pedagogika tarixi fani asosida bo‘lajak o‘qituvchilarda kasbga qadriyatli yondashuv ko‘nikmasini shakllantirish metodikasi” mavzusida PhD dissertatsiyasi ustida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bormoqda, ishning bajarilish darajasi 40 foizni tashkil etadi.
Kabirova Zarifa Mukaddamovna Bo‘lajak o‘kituvchilarni aralash ta’lim texnologiyasidan foydalanishga tayyorlash metodikasi mavzusida PhD dissertatsiyasi ustida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bormoqda, ishning bajarilish darajasi 50 foizni tashkil etadi.
Qodirova Xurshida Abdixalilovna “Neyrotexnologiyalar yordamida ta’lim jarayonida talabalarning motivatsiyasini oshirishning nazariy asoslari” mavzusida DSc dissertatsiya tadqiqoti ustida ilmiy izlanishlar olib bormoqda va ishning bajarilish darajasi 40 foizni tashkil etadi.

Umumiy pedagogika kafedrasi to‘garak ishlari
Umumiy pedagogika kafedrasida to‘garak faoliyatlari professor-o‘qituvchilar va yosh tadqiqotchilarning kasbiy rivojlanishini ta’minlash, pedagogik innovatsiyalarni amaliyotga joriy etish hamda ijodiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan holda tizimli ravishda tashkil etilmoqda. To‘garak mashg‘ulotlari davomida ishtirokchilar zamonaviy pedagogik yondashuvlar asosida guruhiy va individual faoliyatlarda ishtirok etib, amaliy mashg‘ulotlar, muhokamalar va interfaol metodlar orqali o‘z kasbiy salohiyatlarini rivojlantirmoqdalar.
Mazkur to‘garaklar doirasida pedagoglarning innovatsion, kreativ va kasbiy mahoratini bosqichma-bosqich rivojlantirishga alohida e’tibor qaratiladi. Jumladan, “Innovator pedagoglar” yo‘nalishi doirasida ta’lim jarayoniga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, yangi pedagogik g‘oyalarni ishlab chiqish va ularni amaliyotda sinovdan o‘tkazish ko‘nikmalari shakllantiriladi. “Kreativ pedagoglar” yo‘nalishida o‘qituvchilarning ijodiy fikrlashi, nostandart pedagogik yechimlar ishlab chiqish va ta’lim jarayonini qiziqarli tashkil etish bo‘yicha malakalari rivojlantiriladi. “Mahoratli pedagoglar” yo‘nalishi esa pedagoglarning kasbiy tajribasini boyitish, metodik mahoratini oshirish hamda ta’lim jarayonida yuqori samaradorlikka erishishga xizmat qiladi.
To‘garak mashg‘ulotlari jarayonida ishtirokchilar jamoaviy ishlash, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, pedagogik tajriba almashish va refleksiv faoliyat orqali o‘z kasbiy pozitsiyasini mustahkamlab boradilar. Natijada Umumiy pedagogika kafedrasi to‘garaklari pedagoglarning kasbiy rivojlanishi, innovatsion faolligi va pedagogik madaniyatini yuksaltirishda muhim amaliy platforma vazifasini bajarmoqda.

Ma’naviy-ma’rifiy ishlar
Umumiy pedagogika kafedrasi professor-o‘qituvchilari tomonidan ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimli ravishda tashkil etilib, talaba-yoshlarning ma’naviy kamoloti, ijtimoiy faolligi va sog‘lom turmush tarziga bo‘lgan munosabatini shakllantirishga qaratilgan. Jumladan, 19-oktyabr kuni kafedra professor-o‘qituvchilari ishtirokida “Ochiq osmon ostida dekada” doirasida Parkent tumanida turli yo‘nalishlarda ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar o‘tkazildi. Mazkur tadbirlar talabalarning jismoniy faolligini oshirish, intellektual salohiyatini rivojlantirish hamda ijtimoiy-madaniy muhit bilan uzviy bog‘liqligini ta’minlashga xizmat qildi.
Dekada doirasida sport yo‘nalishida tashkil etilgan mashg‘ulotlar va musobaqalar orqali talabalarda sog‘lom turmush tarzi, jamoaviylik va raqobatbardoshlik ko‘nikmalari rivojlantirildi. Zakovat yo‘nalishidagi intellektual bellashuvlar esa talabalarning mantiqiy fikrlashi, tezkor qaror qabul qilish hamda bilimlarini amaliy vaziyatlarda qo‘llash malakalarini mustahkamladi. Shuningdek, turli tashkilotlarda o‘tkazilgan ma’ruzalar va uchrashuvlar davomida yoshlarning fuqarolik pozitsiyasi, kasbiy yo‘nalganligi va ma’naviy qadriyatlar haqidagi bilimlari boyitildi.
Ma’naviy-ma’rifiy ishlar doirasida umumta’lim maktablari bilan hamkorlikda o‘tkazilgan tadbirlar ham muhim ahamiyat kasb etdi. Mazkur uchrashuvlarda maktab o‘quvchilari va talaba-yoshlar o‘rtasida tajriba almashish, kasb tanlashga yo‘naltirish hamda ma’naviy-ma’rifiy mavzularda suhbatlar tashkil etildi. Bu esa ta’limning uzviyligini ta’minlash va pedagogik kasbga bo‘lgan qiziqishni kuchaytirishga xizmat qildi.
Bundan tashqari, kafedra tomonidan ma’naviy-ma’rifiy yo‘nalishda adabiy-ma’rifiy kechalar, davra suhbatlari, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga bag‘ishlangan uchrashuvlar, vatanparvarlik mavzusidagi tadbirlar, ekologik tarbiya va ijtimoiy faollikni oshirishga qaratilgan aksiyalar ham muntazam ravishda o‘tkazib kelinmoqda. Ushbu tadbirlar talabalarning ma’naviy dunyoqarashini kengaytirish, ularni ijtimoiy mas’uliyatli, tashabbuskor va barkamol shaxs sifatida shakllantirishga xizmat qilmoqda.

Neyropedagogika — kelajak o‘qituvchisining asosiy poydevori
Neyropedagogika zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchi faoliyatini inson miyasi faoliyati qonuniyatlari bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan muhim yo‘nalish hisoblanadi. Ushbu yondashuv ta’lim jarayonini faqat bilim berish bilan cheklab qo‘ymasdan, balki bilish, hissiy va ijtimoiy qobiliyatlarni uyg‘un rivojlantirishga xizmat qiladi. Neyropedagogika ta’lim mazmuni va metodlarini miyaning tabiiy faoliyat mexanizmlariga moslashtirish orqali o‘qitish samaradorligini oshirishni maqsad qiladi.
Dastur doirasida ta’lim jarayonida bilish faoliyatini faollashtirish, o‘quvchilarning hissiy holatini hisobga olish hamda ijtimoiy moslashuvni qo‘llab-quvvatlash asosiy vazifa sifatida belgilanadi. Ta’limni miya faoliyatiga uyg‘unlashtirish orqali o‘quvchilarning bilimni qabul qilish, qayta ishlash va amaliyotda qo‘llash imkoniyatlari kengaytiriladi.

Neyropedagogika kelajak o‘qituvchisining asosiy poydevori
Neyropedagogika zamonaviy pedagogik yondashuv bo‘lib, u o‘qituvchi faoliyatini inson miyasi faoliyati va o‘rganish jarayonining psixofiziologik qonuniyatlari bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan. Ushbu yondashuvning asosiy mohiyati o‘qituvchilarning miya qanday o‘rganishini chuqur anglash, individual yondashuvni ta’minlash va amaliy treninglar orqali pedagogik faoliyatni takomillashtirishdan iborat.
Neyropedagogik yondashuvning maqsadi yangi avlod o‘qituvchilarining miya asosida o‘rganish mexanizmlarini hisobga olgan holda neyrofanlarga tayangan individual va vizual yondashuvlarni shakllantirish hamda samarali ta’lim texnologiyalarini amaliyotga tatbiq etishdan iborat. Bu jarayonda ta’lim insonning tabiiy bilish imkoniyatlariga mos ravishda tashkil etiladi.
Mazkur yo‘nalishning vazifalari o‘qituvchilarni neyrofanning asosiy tushunchalari bilan tanishtirish, neyropedagogik yondashuv asosida dars loyihalarini ishlab chiqish, o‘quvchilar psixofiziologiyasiga mos metodikalarni tanlash va qo‘llash ko‘nikmalarini rivojlantirishdan iborat. Shuningdek, diqqat, xotira va emosional intellektni rivojlantirishga ta’sir etuvchi strategiyalarni ta’lim jarayonida samarali qo‘llash ham muhim vazifa sifatida belgilanadi.
Neyropedagogika doirasida tashkil etiladigan modullar miyani o‘rganish, individual yondashuvni amalga oshirish va amaliy treninglar orqali pedagoglarning kasbiy salohiyatini rivojlantirishga yo‘naltiriladi. Ushbu modullar o‘qituvchilarning reflektiv fikrlashi va ijodiy yondashuvini kuchaytirishga xizmat qiladi.
Ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan metodlar trening va seminar mashg‘ulotlari, amaliy laboratoriya ishlari, real pedagogik vaziyatlar asosida tahlil olib boriladigan keys-stadiylar hamda mikrodarslarni tahlil qilish orqali amalga oshiriladi. Ushbu metodlar o‘qituvchilarning nazariy bilimlarini amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish imkonini beradi.
Neyropedagogik dastur pedagogika yo‘nalishida tahsil olayotgan talaba-yoshlar, boshlang‘ich va umumta’lim maktabi o‘qituvchilari hamda ta’lim muassasalarida faoliyat yuritayotgan metodistlar uchun mo‘ljallangan. Mazkur yondashuv ularning kasbiy kompetensiyasini oshirish, ta’lim jarayonini boshqarishdagi samaradorligini kuchaytirish va inson tabiatiga mos pedagogik faoliyatni shakllantirishga xizmat qiladi.

Mustaqil ta’lim didaktikasi
Mustaqil ta’lim didaktikasi talabalarda o‘z bilimini mustaqil ravishda egallash, chuqurlashtirish va mustahkamlash jarayonini samarali tashkil etishga xizmat qiluvchi pedagogik tizim sifatida qaraladi. Ushbu yondashuv talabaning faolligi, mas’uliyati va o‘z-o‘zini boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yo‘naltirilgan bo‘lib, zamonaviy ta’lim talablariga mos holda amalga oshiriladi.
Mustaqil ta’lim didaktikasining asosiy vazifasi talabalarda bilimni mustaqil o‘zlashtirish, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish va amaliy faoliyatda qo‘llash kompetensiyalarini shakllantirishdan iborat. Shu bilan birga, mustaqil ta’lim jarayonida talabalar faolligini oshirish, ularning o‘quv-bilish faoliyatini rag‘batlantirish va ta’lim natijalarini mustahkamlash muhim vazifa hisoblanadi.
Mustaqil ta’limning asosiy vazifalari doirasida mustaqil ta’lim turlarini aniqlash, didaktik tamoyillar asosida mustaqil ishlarni samarali tashkil etish hamda mustaqil ishlar uchun mos metodika va vositalarni ishlab chiqish nazarda tutiladi. Bu jarayonda talabaning individual xususiyatlari, qiziqishlari va tayyorgarlik darajasi inobatga olinadi.
Mustaqil ta’limni tashkil etishda didaktik tamoyillar alohida ahamiyat kasb etadi. Jumladan, maqsadlilik, motivatsiyani kuchaytirish, izchillik va bosqichlilik, individual yondashuv, o‘z-o‘zini baholash hamda refleksiya mustaqil ta’limning samaradorligini ta’minlovchi asosiy tamoyillar hisoblanadi.
Mustaqil ta’limning asosiy shakllari sifatida individual ishlanmalar, masofaviy ta’lim elementlari, axborot izlash va tahlil qilish faoliyati, amaliy mashg‘ulotlar hamda portfolio yuritish keng qo‘llaniladi. Ushbu shakllar talabalarning mustaqil fikrlashi va ijodiy yondashuvini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Zamonaviy ta’lim texnologiyalari asosida mustaqil ta’limni amalga oshirish jarayonida raqamli platformalar va onlayn vositalardan samarali foydalaniladi. Xususan, Moodle va Google Classroom kabi ta’lim platformalari, ChatGPT, Perplexity AI, Grammarly kabi sun’iy intellektga asoslangan vositalar, shuningdek, Coursera, EdX kabi ochiq ta’lim resurslari talabalarning mustaqil o‘rganish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Natijada mustaqil ta’lim didaktikasi asosida tashkil etilgan ta’lim jarayoni talabalarning mustaqil ishlash ko‘nikmalarini rivojlantiradi, ularni o‘z bilimini ongli ravishda boshqarishga o‘rgatadi hamda zamonaviy ta’lim sharoitida raqobatbardosh mutaxassis sifatida shakllanishiga zamin yaratadi.

Mustaqil ta’lim didaktikasi: kelajak o‘qituvchisi konsepsiyasi
Ilmiy-uslubiy salohiyatga ega bo‘lgan zamonaviy o‘qituvchini tayyorlashda mustaqil ta’lim muhim o‘rin tutadi. Ta’lim jarayonida mustaqil ta’limni tashkil etish va uni samarali amalga oshirish bugungi kunda uzluksiz ta’limning asosiy mezonlaridan biri sifatida qaralmoqda. O‘rganish usullarini tanlash, bilimlarni mustaqil o‘zlashtirish va ularni amaliyotga tatbiq etish ko‘nikmalarini shakllantirish ta’lim sifati va natijadorligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Shu jihatdan mustaqil ta’lim didaktikasi kelajak o‘qituvchisining kasbiy shakllanishida muhim konseptual asos bo‘lib xizmat qiladi.
Mustaqil topshiriqlar talabalarda o‘z-o‘zini rivojlantirish, bilim olish jarayonini ongli boshqarish va mas’uliyatli yondashuvni shakllantirishda muhim vosita hisoblanadi. Bunday topshiriqlar orqali talabalar mustaqil fikrlash, axborotni tahlil qilish va muammoli vaziyatlarda to‘g‘ri qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradilar.
Loyiha faoliyati mustaqil ta’limning samarali shakllaridan biri bo‘lib, u talabalarning nazariy bilimlarini amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish imkonini beradi. Amaliy loyihalarni ishlab chiqish jarayonida talabalar muayyan muammolarni hal qilish, ijodiy yondashuvni namoyon etish va jamoada ishlash malakalarini egallaydilar.
Ilmiy tajribalar asosida tashkil etilgan mustaqil ta’lim jarayoni talabalarning tahliliy fikrlashini rivojlantiradi, ularni ilmiy izlanish olib borishga, muammolarni asosli hal etishga o‘rgatadi. Tajriba va kuzatuvlar orqali talabalar bilimni chuqurroq anglaydi va uni turli vaziyatlarda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Globallashuv sharoitida yangiliklarga ochiq munosabat va doimiy o‘rganishga bo‘lgan ehtiyoj talabalardan faqat auditoriya mashg‘ulotlari bilan cheklanib qolmasdan, o‘quv jarayonidan tashqarida ham mustaqil ta’lim bilan muntazam shug‘ullanishni talab etadi. Shu bois mustaqil ta’lim didaktikasi kelajak o‘qituvchisining uzluksiz kasbiy rivojlanishini ta’minlovchi muhim pedagogik konsepsiya sifatida namoyon bo‘ladi.
Ushbu tab bilan bog'liq yangiliklar mavjud emas.